In 2004 loopt Hikaru Utada alleen door New York. Ze kleedt zich bewust niet opvallend om ongewenste aandacht te vermijden. Op dat moment is nog niemand zich ervan bewust dat Utada op het punt staat om haar eerste grote Engelstalige album, Exodus, uit te brengen. Dit album, dat zowel ambitieus als esoterisch van aard is, zou uiteindelijk een cultklassieker worden.

Utada’s succes in Japan en de stap naar Amerika

In Japan was Utada al een gevestigde naam. Haar debuutalbum First Love verkocht meer dan 9,5 miljoen exemplaren en het titelnummer is zo invloedrijk gebleken dat er in 2022 zelfs een Netflix-serie op geïnspireerd werd. Utada groeide op tussen Tokio en New York en werd op 15-jarige leeftijd een superster. Ook in Amerika wilden platenbazen van haar succes profiteren, maar het was lastig om haar als artiest te categoriseren.

Voordat ze officieel tekende bij Island Def Jam, nam Utada in 2001 het nummer “Blow My Whistle” op voor de soundtrack van Rush Hour 2. Dit nummer werd geproduceerd door The Neptunes en bevatte een rap van Foxy Brown. Hoewel haar vroege werk sterk beïnvloed was door r&b-artiesten als Aaliyah, merkte ze op dat producer Pharrell Williams van haar verwachtte dat ze “de meer gereserveerde en mysterieuze Aziatische vrouw” zou spelen.

In de vroege jaren 2000 was de representatie van Aziatische artiesten in de westerse media minimaal. Veel mensen twijfelden of Utada kon doorbreken in de Amerikaanse muziekindustrie. Utada was zich hiervan bewust en merkte op dat het niet haar muziek was die haar zorgen baarde, maar het feit dat ze er anders uitzag dan de meeste populaire artiesten in de VS.

Het verkennen van identiteit in ‘Exodus’

Exodus gaat voor een groot deel over Utada’s Aziatisch-Amerikaanse identiteit, hoewel ze later toegaf dat dit niet bewust was. Het album bevat verschillende muzikale invloeden en reflecteert op haar ervaringen als iemand die tussen verschillende culturen en identiteiten balanceert.

In het eerste nummer van het album, “Opening,” zingt Utada duidelijk: “I don’t wanna cross over between this genre, that genre.” Hiermee maakt ze duidelijk dat ze niet vast wil zitten in één bepaald genre. Het nummer “Devil Inside” brengt een dynamische mix van Japanse en westerse muzikale invloeden samen, met een combinatie van traditionele Japanse akkoorden, elektrische gitaar en moderne beats.

Opvallend is dat Utada traditionele Aziatische geluiden integreert, iets wat destijds populair was. Dit deed ze onder andere met nummers die werden geproduceerd door Timbaland, met wie ze aanvankelijk moeilijk samen kon werken.

Sommige teksten in Exodus spelen in op stereotypen over Aziatische vrouwen. In “The Workout” zingt Utada bijvoorbeeld: “So I showed him how people in the Far East get down,” en in “Let Me Give You My Love” verwijst ze naar een mix van oosterse en westerse culturen. Hoewel deze teksten bij sommige luisteraars ongemak konden veroorzaken, kunnen ze ook worden gezien als een stap in het proces van zelfacceptatie.

Persoonlijke reflecties in ‘Exodus’

Utada is het meest menselijk en authentiek wanneer ze specifieke en persoonlijke ervaringen deelt. In “Animato” somt ze haar interesses op, variërend van Elvis Presley tot Led Zeppelin, wat een intiem portret van haar persoonlijke wereld schetst. Tegelijkertijd toont ze haar interesse in de wereld om haar heen, zoals te horen is in “Hotel Lobby,” waarin ze het verhaal vertelt van een prostituee en haar menselijkheid benadrukt.

Een ander opvallend nummer is “You Make Me Want To Be A Man.” Hoewel dit nummer voor sommigen verwarrend of ongemakkelijk kan zijn, geeft het een persoonlijke en intieme kijk op Utada’s worsteling met genderidentiteit. In 2021 kwam Utada uit als non-binair, wat het nummer in een nieuw licht plaatst.

Kritisch succes en invloed op de lange termijn

Hoewel Exodus geen commercieel succes was in de Verenigde Staten en slechts op nummer 160 piekte in de Billboard 200, kreeg het wel lof van critici en groeide het album uit tot een cultklassieker. Utada zelf voorspelde dat het album moeilijk op de Amerikaanse radio zou worden gedraaid en zag het internet als de toekomst van muziekmarketing.

In de jaren na Exodus bleef Utada experimenteren met haar muziek. In 2022 bracht ze het tweetalige album BAD MODE uit, dat lovende recensies kreeg en op verschillende jaarlijsten van beste albums verscheen.