Jon Hopkins staat bekend om zijn muziek die doordrenkt is met empathie en medeleven. Zijn werk is vaak conceptueel en complex, maar kan tegelijkertijd ook verrassend eenvoudig zijn. Dit contrast maakt zijn muziek aantrekkelijk voor andere artiesten zoals Eno, Coldplay en David Holmes. In 2021 bracht Hopkins het album Music for Psychedelic Therapy uit, een ambient album dat bedoeld is om psychedelische ervaringen te begeleiden. Met zijn nieuwste album, RITUAL, heeft Hopkins opnieuw een dynamisch en voortdurend evoluerend werk gecreëerd dat zowel fragiel als robuust is, zowel mysterieus als bevestigend.

Ontstaan van RITUAL

Het werk aan RITUAL begon in 2022, toen Hopkins een kort muziekstuk componeerde voor een project genaamd Dreamachine. Dit project, gepresenteerd door Collective Act als onderdeel van Unboxed: Creativity in the UK, was een samenwerking tussen kunstenaars, wetenschappers en filosofen. Ze ontwikkelden een interactieve kunstinstallatie die was geïnspireerd door het werk van de Brits-Canadese kunstenaar en uitvinder Brion Gysin. De Dreamachine gebruikte licht en muziek om deelnemers een hallucinerende, psychedelische ervaring te geven, zonder gebruik te maken van drugs. Het doel was een transcendentale en metafysisch verrijkende ervaring te bieden.

Structuur en invloeden

RITUAL is onderverdeeld in acht delen, maar is bedoeld om als één enkel stuk van 41 minuten te worden beluisterd. Bij het componeren van het album liet Hopkins zich inspireren door ceremoniële praktijken, spirituele bevrijding en de ‘hero’s journey’. Hoewel deze thema’s een rol speelden, heeft Hopkins ervoor gekozen om het verhaal achter het ritueel open te laten voor interpretatie. Dit zorgt ervoor dat elke luisterervaring uniek is, afhankelijk van de individuele interpretatie van de luisteraar.

Muzikale kenmerken

Het album begint met een kort, krachtig geluid dat de luisteraar als het ware door een wormgat trekt. Wat volgt, is een pulserend geluidslandschap vol contrasten en onverwachte wendingen. Gedurende het stuk verschijnen en verdwijnen woordeloze stemmen, soms begeleid door ruwe, vervormde geluiden.

Hopkins werkte voor dit project samen met een aantal vaste medewerkers, waaronder Vylana, 7RAYS, Ishq, Clark, Emma Smith, Daisy Vatalaro en Cherif Hashizume. Toch is het Hopkins’ eigen melodische experimentalisme dat de kern vormt van het werk. Het stuk heeft een stuwende kracht, zelfs als het tempo niet dansbaar is, en verveelt geen moment. De subtiele auditieve nuances – bliepjes, knallen, krakende geluiden en dierengeluiden – bieden een constante bron van rust en ontdekking.

Hoogtepunten van het album

RITUAL gaat verder dan louter achtergrondmuziek, zoals soms het geval is bij ambient albums. Het is een actief en soms onrustig werk. Het midden van het album (rond het 17-minuten punt, in “part iv – the veil”) is bijzonder intens, met een draaiende cycloon van percussie, dreunende geluiden en oplopende acties. Instrumenten en geluiden stijgen op terwijl andere afbrokkelen en oplossen; het is zowel warm als ijskoud. De elektronische geluiden roepen een gevoel van toewijding op dat zowel versterkend als beangstigend kan zijn, afhankelijk van de interpretatie van de luisteraar.

Afsluiting van de reis

Het album eindigt op een andere toon dan het begon, met lichte pianomelodieën en een zacht pulserend ritme, waardoor de luisteraar als het ware wegdrijft. Naar het einde toe vervaagt de muziek langzaam, en de luisteraar wordt zachtjes teruggebracht naar de werkelijkheid. De luisterervaring eindigt in een staat van rust en tevredenheid.

RITUAL van Jon Hopkins is een complex en gelaagd muzikaal werk dat openstaat voor vele interpretaties. Het album vraagt om aandacht en geduld, maar beloont de luisteraar met een rijke en transformerende ervaring.